Miroslav Ruzica: Vlahlji ditu Balkani (tu armaneashti)

Nu himu cândâsits câ armânjilji vas armânâ tu banâ, nu mash di itia câ s-tukescu cu ayunie ma sh ti multili dâvâseri andicra di arâzga lor, ti alâxerli ditu economie tsi inu dinapandica sh trag azvarna, sh di zorea tsi u bagâ chivernisili ditu craturli ditu Balkani sh câ nu vor s-alasâ ma ânghiosu.

“Vlahlji” dipunu ditu populli tsi bâneadzâ di daima tu Balkani sh tsi furâ latinizati di Amirâria Romanâ.

Numa “vlah” sh ari arâzgâ ghirmanâ sh iara ufilisitâ di ghirmanjilji di zâmani tas numâseascâ bânâtorlji ditu Amirâria Romanâ. Numa fu aprukeatâ di Bizantsu , Amirâria Otomanâ sh di tuts Slavianjilji, sh ma amânatu agiumsi s-hibâ ufilisitâ mash ti clirunonjilji a popullor latinizati ditu Balkani. Ma, “vlahilji” s-numâsescu ei ishishi Armânji sh Români, dauli cu noima di roman. Tu arada namisa di milets, numili naima ufilisiti suntu “vlahi” sh / i  aromâni.

Dâvâseara tu tsi mutreashti  România, patridâ-dadâ, ini ditu antribarea, desi unâ idghea arâzgâ a limbâei adarâ dialihea luyursearea armânjiloru idghiul popul cu mucanjilji. Tsicara câ n-ampari ca vlahilji ditu Balkani s-achicâsescu anda sh-ufilisescu dialectili a lor, ei bâneadzâ ahorghea! La multsâ di ei ari dgheafurauâ anamisa di arâzga miletiei (etnicâ) sh furâ alâxits di un stog di culturi anâchisitoari. Tu tsi mutreashti vlahilji ditu Makedonia, Gârtsia, Arbinishia, Muntenegru sh Croatsia, istoria, limba autohtonâ sh identitatea culturalâ, furâ  kiskinipsiti fârâ canâ alâxeari cu zârtsina tu România.

Populli Amirâriei Latini ditu Apiritâ, icâ bânâtorlji a Bizantsului, s-numâseau ei ishishi  romani (tsicara câ iara tu banâ unâ culturâ elinâ limbidâ). Amirâria Otomanâ numâsea cumâtici ditu loclu Avropeanu, prota Rumelia sh deftur România. Cratlu Vâryârescu s-adră cu unia a dauâ părtsâ, unâ di eali avea numa Rumelia ditu Apiritâ sh tu Balkani avea tu banâ un stog di toponime, tsi sh-au zârtsina tu lumea romanâ, icâ Romania ma fârâ canâ ligâturâ cu cratlu sh cu popullu ditu România.

Advertisements

About esente_armanesti

Blog de conștientizare și promovare al evenimentelor culturale organizate de și pentru armâname. Prezentarea tematicii armânești
This entry was posted in tu armaneashti and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.